Kırmızı Biberin Tarihçesi


Dünya üzerinde birçok ülkede başta gıda endüstrisinde, ev dışı ve hane tüketiminde, hatta ilaç sektöründe kullanılan biber bitkisinin orijinal adı KAPSİKUM (Capsicum) olarak geçmektedir.

Biber bilimsel sınıflamada, aslen Solanaceae (patlıcangiller) ailesinde yer alan Capsicum cinsine verilen isimdir. Maraş Biberinin yer aldığı “Capsicum Annum” ise Capsicum cinsinin altında yer alan pek çok türden biridir. Günümüze gelindiğinde, acılık, şekil, renk, büyüklük gibi farklı genetik karakterde 3000 çeşit biberin olduğu bilinmektedir.

Genel kanının aksine, kırmızı veya yeşil biber olarak tüketilen, baharatlık hale getirilen kapsikum bitkisinin meyvesiyle karabiber arasında herhangi bir akrabalık söz konusu değildir. Aksine, botanik bilimciler, kapsikum ile domates, patlıcan veya patates gibi bitkilerin genetik olarak ortak aynı aileden geldiklerine işaret etmektedirler.
Bitkinin tarihçesi M.Ö. 7500 yıllarına dayansa da, bitkiye Kapsikum ismini veren kişinin 1656-1708 yılları arasında yaşamış olan Fransız botanikçi Joseph Pitton de Tournefort olduğu bilinmektedir. Kapsikum kelimesinin niye bu bitkiye isim olarak verildiğine dair ise farklı görüşler vardır. Bitkinin meyvesinin tomruk görüntüsünün kutuya benzemesinden ötürü Latince “capsa” kutu anlamına gelmesinin yanısıra, Yunanca Kapto (yutmak veya ısırmak) sözcüğünden türetilerek Kapsikum adına ulaşıldığı da rivayet edilmektedir.

Araştırmalar kapsikum bitkisinin menşeinin batı yarımküre olduğunu ortaya koyarken, M.Ö 7500 yıllarından beri kapsikum bitkisinin var olduğu bilinmektedir. Arkeolojik çalışmalar biberin ilk olarak Orta Amerika’da Ekvator’da görüldüğünü ortaya koymaktadır. Kapsikum’un, yani biberin Avrupa’ya oradan da Asya ve Afrika’ya Kristof Kolomb’un Amerika kıtasını keşfinden sonra yayıldığı, Amerika’ya yapılan bu seferlerin ikincisinde yer alan Diego Alvarez Chanca isimli bir doktorun, bitki tohumlarını İspanya’ya getirdiği söylenmektedir.

Günümüze gelindiğinde, acılık, şekil, renk, büyüklük gibi farklı genetik karakterde 3000 çeşit biberin olduğu bilinmektedir. 100 g. yaş biberde yaklaşık 52 mg., kuru biberde ise 15 mg. C vitamini bulunur.

Biber Botanik Özellikleri



Biber, meyvalarından faydalanılan bir sebzedir. Ilıman iklim şartlarında tek yıllık olarak gelişen ve birinci yıl içinde büyüme ve gelişmesini tamamlayarak, meyva ve tohumları meydana gelir. Biber, orta derinlikte kök sistemine sahip bir bitkisidir. Kazık kök 10-15 cm. kadar büyüdükten sonra, etrafına saçak kökler gelmeye başlar ve köklerin tamamı genellikle 10-30 cm derinliğe inerken, 40-60 cm.lik bir çap içinde yayılırlar. Tarla koşullarında bitki, 50-100 cm’ye kadar boylanırken, kışın sera koşullarında düşük ışık yoğunluğu sebebiyle 2-3 metrelik yüksekliğe erişebilirler.

Biber bitkisinin yapraklarının sapı ince, narin yapılı ve bitkiye bakan iç tarafı hafif olukludur. Gıda olarak tüketilen meyve bölümü ise üzümsü bir yapıda olup, “perikarp “ adı verilen etli kısmı ise 3 tabakadan oluşur: 1. Meyveyi dıştan çevreleyen eksokarp, içinde yer alan etli ve sulu tabaka olan mesokarp ve en iç tabakada yera alan zar halindeki endokarptır. Bibere acılık veren kapsaisin maddesi ise biber meyvesinin damarlarında cep şeklindeki bezeler içinde meydana gelmektedir.

Biber tohumu ise plasenta üzerinde kuru durumda bulunur ve takriben 150-180 adet tohum, 1 grama tekabül eder.
Genel anlamda, biber meyvesinde teşekkül eden acı verici kapsaisin miktarı, çevre sıcaklığı ile yakından ilgili olmakla beraber, 30 oC üstü sıcaklıklarda artış gösterir. Bir başka deyişle, sıcaklık arttıkça, biberler daha acı olur Acı biberler, yüksek sıcaklıklara, tatlı biberlerden daha toleranslıdır.

Yetiştirme ve Hasat



Biberler toprak bakımından fazla seçici değillerdir. Aşırı olmayan kumlu veya killi toprakta yetiştirilebilirler. Toprağın organik maddesinin yüksek olmasından hoşlanırlar. İyi bir yetiştiricilik için kolay havalanabilen, su tutma kapasitesi yerinde olan 6-7 pH değer aralığında olması idealdir. Taze biber çeşitlerinde bölgenin iklim şartlarına bağlı olarak 5-6 kez, salçalık ve baharatlık biber çeşitlerinde ise 2-3 seferde hasat yapılır. Biberde verim yine iklim koşullarına, çeşidin verim gücüne ve uygulanan kültürel tedbirlere bağlı olarak dönüm başı ortalama 2-5 ton aralığında gerçekleşirken, bitki başına 10-60 adet meyve elde edilebilir.

Kırmızı Biber Hakkında Şaşırtıcı Bilgiler


  • İçeriğindeki C, E vitaminleriyle, kareneoid ve flavenoidler sayesinde kırmızı biber, antioksidan niteliktedir ve serbest radikallere karşı koruyucu özelliği vardır.
    Bu yönüyle de kırmızı biberin kanser, kalp ve dolaşım hastalıklarına karşı vücudu savunmaya yardımcı olduğu tıbben ispatlanmıştır.
  • Genel inanışın aksine, biberin en acı bölümü tohumları değil, tohumlara yakın bölümde bulunan damar bölgesidir.
  • Acı biberden ağzınız yanarsa su içmek bir işe yaramaz! Biberin içeriğinde bulunan ve acılığını veren kapsaisin maddesi bir yağdır ve diğer yağlar gibi su ile karışmazlar. Aksine su içildiği zaman kapsasin ağızın diğer bölgelerine yayılır ve acılık daha fazla hissedilir. Bu gibi durumlarda süt, ayran veya diğer süt mamulleri tercih edilmelidir.
  • İstisnaları bir kenara ayırırsak, genelde küçük biber cinslerinin büyük biber cinslerinden daha acı olduğu ortaya konmuştur.
  • Yine genel inanışın aksine acı biber, bir sebze çeşidi olmayıp, meyve çeşididir: Kapsikum bitkisinin meyvesidir.
  • Dünyadaki en acı biber cinsi Trinidad Akrep Butch T çeşididir. Maraş Biberinin acılık skalası yaklaşık 10,000 scolville birimi olarak tanımlanırken, Trinidad Akrep Butch T çeşidinin acılık oranı, içeriğindeki kapsiasin yoğunluğu sebebiyle 1,460,000 scolville birimi olarak geçmektedir.
  • Acı biber metabolizmayı hızlandırmak suretiyle kilo vermeyi kolaylaştırır.
  • Latin Amerika yerlileri, sancıyı kesmek amacıyla acı biberi ezerek, sıyrık ve kırıklara bağlarlar.
  • Maraş Biberi


    Kahramanmaraş, Gaziantep, Adıyaman, Kilis, Hatay, Şanlıurfa illerini kapsayan havzada yetiştiriciliği yapılan Maraş Biberinin geçmişi net olarak bilinmemekle beraber, endüstriyel üretim amacıyla ekiminin yapılması 1940’lı yılları bulmaktadır.

    Kahramanmaraş Sanayi ve Ticaret Odasının girişimleriyle Türk Standartları Enstitüsü ve Türk Patent Enstitüsü, 2002 yılında bölgede yetişen biber çeşidini Maraş Biberi olarak tescilleyerek Coğrafi İşaretleme hakkı vermiştir.

    Türkiye’de işleyiciliği yapılan baharatlık pul ve toz biberin %90’lık bölümünden fazlasının biber ekiciliği yukarıda bahsi geçen havzada gerçekleştirilmektedir Yaş Maraş Biberi, karakteristik olarak 4-11 g. arasında olgun halini alırken, kurutulmuş hali 1,2 ila 2 g. aralığındadır. Boyu 5-8 cm, eni ise 2 ila 3,2 cm arasında değişmektedir. Maraş biberi meyvesi, genellikle 0,9 -3 mm et kalınlığına sahiptir.

    Bölgede Maraş Biberinin hasadı ağırlıklı olarak Ağustos ila Ekim ayları arasında yapılırken, baharatlık olarak 100’den fazla tesiste tüketime hazır hale hele getirilmekte, ticari emtia haliyle satış kanallarına sunulmaktadır.

    Bu web sitesi Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti’nin mali desteği ile üretilmiştir.Bu yayının içeriğinden sadece Nihai Yararlanıcı sorumludur ve hiç bir şekilde Avrupa Birliği ve/ veya Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın görüşlerini yansıttığı şeklinde yorumlanamaz.